Van HBE naar ERE: wat verandert er?

Het HBE-systeem was de Nederlandse manier om hernieuwbare energie in de transportsector te stimuleren. Het werkte als volgt:

• Brandstofleveranciers waren wettelijk verplicht om een percentage van hun energieleveringen uit hernieuwbare bronnen te laten komen. Dit heette de Jaarverplichting Energie Vervoer.

• Voor elke gigajoule (GJ) hernieuwbare energie die zij leverden — bijvoorbeeld via biobrandstoffen of groene stroom voor EV's — ontvingen zij een HBE-certificaat.

• Leveranciers die niet genoeg eigen hernieuwbare energie leverden, kochten HBE's op de markt van partijen die wél een overschot hadden.

• De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) hield toezicht en beheerde het Register Energie voor Vervoer (REV), waar alle transacties werden geregistreerd.

Het systeem richtte zich dus op de hoeveelheid hernieuwbare energie — niet op hoeveel CO₂ er daadwerkelijk mee werd bespaard.

Het ERE-systeem vervangt het HBE-systeem en verschuift de focus van volume naar impact. Niet de hoeveelheid hernieuwbare energie telt, maar de daadwerkelijke CO₂-reductie die ermee wordt bereikt.

• Eén ERE staat voor één kilogram vermeden CO₂-uitstoot, gemeten over de hele keten — van bron tot wiel (well-to-wheel).

• De verplichting voor brandstofleveranciers heet voortaan de Brandstoftransitieverplichting (BTV) en is uitgedrukt in een verplicht percentage CO₂-reductie in plaats van een percentage hernieuwbare energie.

• ERE-certificaten zijn net als HBE's verhandelbaar — brandstofleveranciers kopen ze om aan hun verplichting te voldoen.

Meten op basis van CO₂-reductie

Het grootste verschil zit in wat er wordt gemeten. Onder het HBE-systeem telde elke gigajoule hernieuwbare energie even zwaar, ongeacht hoeveel CO₂ er daadwerkelijk mee werd bespaard. Onder het ERE-systeem is de beloning gekoppeld aan de werkelijke uitstootvermindering. Hoe groener en efficiënter de energiebron, hoe meer ERE's die oplevert.

Hogere verplichting hernieuwbare energie

De Jaarverplichting Energie Vervoer is vervangen door de Brandstoftransitieverplichting (BTV). Het verplichte reductiepercentage stijgt van 14,4% in 2026 naar 28,4% in 2030 — waardoor de vraag naar ERE-certificaten structureel groeit.

Bredere scope

Het HBE-systeem richtte zich voornamelijk op wegvervoer en spoor. Het ERE-systeem is breder en omvat ook binnenvaart, zeevaart en mogelijk bouwlogistiek. Daarnaast sluiten de verplichtingen voor luchtvaart aan bij de Europese ReFuelEU-verordening voor duurzame vliegtuigbrandstoffen.

Particulieren kunnen meedoen

Onder het HBE-systeem was het voor particuliere thuisladers vrijwel onmogelijk om mee te doen. Het ERE-systeem is expliciet ontworpen om ook thuisladers met een eigen laadpaal te laten deelnemen — via een inboekdienstverlener die de registratie, certificaatverkoop en uitbetaling regelt.

Nieuwe certificaatcategorieën

Naast de standaard-ERE introduceert het systeem nieuwe categorieën, waaronder ERE-E voor elektriciteit en RARE's (refinery reduction units) voor producenten die waterstof inzetten in hun processen.

De overgang van HBE naar ERE komt voort uit de Europese Richtlijn Hernieuwbare Energie III (RED III), onderdeel van het "Fit for 55"-pakket waarmee de EU in 2030 minstens 55% minder CO₂ wil uitstoten dan in 1990.

RED III verschuift de focus van hoeveel hernieuwbare energie er wordt ingezet naar hoeveel uitstoot er daadwerkelijk wordt vermeden. Het idee: niet alle hernieuwbare energiebronnen zijn gelijk. Een biobrandstof met een kort productieproces en weinig transport bespaart meer CO₂ dan een biobrandstof die van de andere kant van de wereld komt. Door te meten in kilogrammen vermeden CO₂ (well-to-wheel) worden de meest effectieve oplossingen het meest beloond.

Nederland implementeert RED III via de Brandstoftransitieverplichting, die op 1 januari 2026 de Jaarverplichting Energie Vervoer heeft vervangen.

De NEa heeft op 1 mei 2026 de laatste jaarafsluiting op basis van HBE-regels uitgevoerd. Daarbij is het volgende gebeurd:

• HBE's die nodig waren om de jaarverplichting 2025 te voldoen, zijn afgeboekt.

• HBE's boven de spaargrens zijn verlopen.

• Resterende HBE-saldi zijn omgezet naar ERE's tegen een conversiekoers van 1 HBE = 46 ERE.

• De HBE-types (geavanceerd, Annex IX-B, conventioneel) behielden hun classificatie na conversie.

Vanaf dat moment worden er uitsluitend ERE-certificaten uitgegeven en verhandeld.

Voor thuisladers is de overgang naar het ERE-systeem vooral positief. Het HBE-systeem was voornamelijk gericht op grote brandstofleveranciers en energiebedrijven. Het ERE-systeem opent de deur voor particulieren:

• Je kunt via een inboekdienstverlener je geladen kWh's laten registreren en omzetten in ERE-certificaten.

• Je hebt een laadpaal met een geïntegreerde MID-gecertificeerde meter nodig.

• De vergoeding per kWh lag in Q1 2026 op circa € 0,07 tot € 0,15 bruto. Lees meer over de actuele prijzen in ons artikel over de prijs van een ERE.

• Je kunt je met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026 aanmelden — de deadline voor registratie was mei 2026.

Wat is het verschil tussen een HBE en een ERE?

Een HBE (Hernieuwbare Brandstofeenheid) vertegenwoordigde één gigajoule hernieuwbare energie, ongeacht de CO₂-besparing. Een ERE (Emissiereductie-eenheid) vertegenwoordigt één kilogram daadwerkelijk vermeden CO₂-uitstoot. De focus is verschoven van volume naar impact.

Waarom is het HBE-systeem vervangen?

De overgang komt voort uit de Europese Richtlijn Hernieuwbare Energie III (RED III). Deze richtlijn vereist dat EU-lidstaten niet langer sturen op de hoeveelheid hernieuwbare energie, maar op de daadwerkelijke CO₂-reductie over de hele keten (well-to-wheel).

Sinds wanneer geldt het ERE-systeem?

Het ERE-systeem is ingegaan op 1 januari 2026. De laatste jaarafsluiting op basis van HBE-regels vond plaats op 1 mei 2026. Resterende HBE-saldi zijn omgezet naar ERE's tegen een koers van 1 HBE = 46 ERE.

Wat is de Brandstoftransitieverplichting (BTV)?

De BTV is de opvolger van de Jaarverplichting Energie Vervoer. Brandstofleveranciers zijn verplicht om een groeiend percentage van hun CO₂-uitstoot te reduceren — van 14,4% in 2026 naar 28,4% in 2030. Om aan deze verplichting te voldoen, kopen zij ERE-certificaten.

Kon ik als particulier ook meedoen aan het HBE-systeem?

In de praktijk niet. Het HBE-systeem was vrijwel uitsluitend toegankelijk voor grote brandstofleveranciers en energiebedrijven. Het ERE-systeem is expliciet ontworpen om ook particuliere thuisladers te laten deelnemen.

Wat heb ik nodig om ERE-certificaten te ontvangen?

Je hebt een laadpaal nodig met een geïntegreerde MID-gecertificeerde meter en een contract met een erkende inboekdienstverlener. Die regelt de registratie, certificaatverkoop en uitbetaling. Lees meer in onze complete gids over ERE-certificaten.

Hoeveel levert een ERE op?

De marktprijs per ERE lag in Q1 2026 tussen de € 0,30 en € 0,46. Omgerekend komt dat neer op circa € 0,07 tot € 0,15 bruto per geladen kWh. Meer hierover lees je in ons artikel over de prijs van een ERE.

Welke sectoren vallen onder het ERE-systeem?

Het ERE-systeem is breder dan het HBE-systeem. Naast wegvervoer vallen ook binnenvaart, zeevaart en mogelijk bouwlogistiek onder de regeling. De verplichtingen voor luchtvaart sluiten aan bij de Europese ReFuelEU-verordening.